De komst van het ijzeren paard.

Op 18 mei 1871 werden de werken gestart voor de aanleg van de spoorlijn tussen As en Genk, welke ertoe diende Maaseik via
As en Genk met Hasselt te verbinden. Op 3 maart 1873 werd de lijn tot in Maaseik definitief ingereden. Tussen 1876 en 1878
werd het stationsgebouw van As in gebruik genomen. Het gebouw bestond uit een middendeel met verdieping en twee  zijvleugels. In het middendeel werden de ticketverkoop en het bureau en woonhuis van de stationschef ondergebracht.
De zijvleugels deden dienst als wachtzaal en magazijn voor lamppetroleum voor de seinen, werktuigen, pakjes, …

De ontdekking van het zwarte goud.

Toen rond de eeuwwisseling te As de eerste steenkoolboringen begonnen, werd het station uitgebreid waarbij de twee
zijvleugels verlengd werden. Bij de overname door de Etat Belge in 1913 werd de lijn naar Eisden-Mijnen aangelegd.
De Eerste Wereldoorlog vertraagde de uitbouw, maar na de bevrijding werd de exploitatie van de steenkoolmijnen hervat.
Tussen 1921 en 1926 kreeg As de status van beginstation van de kolentreinen. Op dat ogenblik zou de Etat Belge
(en later de NMBS) Station As duidelijk uitbreiden. De mechanische seinen werden ingevoerd en hiervoor werden de twee
grote seinhuizen gebouwd. Aan de loskoer werd een goederenloods voorzien, uitgerust met een laadmal en een mechanische weegschaal.

Het ontstaan van het Kolenspoor.

In 1926 werden de beide industriële lijnen naar Waterschei en Eisden door de pas opgerichte NMBS overgenomen en werd
het industriële spoor aaneengesloten tot het bekende “Kolenspoor”. Door deze nieuwe verbinding werd de rol van Station As echter beperkt tot eenvoudig doorgangstation daar de kolentreinen nu rechtstreeks vanuit de mijnzetels konden vertrekken. Station As bleef echter een belangrijk lokaal station, met nog steeds twee verbindingen met kiezelbedrijven uit de buurt.
Vanaf de jaren 60 nam het reizigersverkeer vanuit Station As echter af en het goederenverkeer daalde. Het sporenplan werd ingekrompen en het verkeer over de spoorlijn naar Maaseik werd afgebouwd.
Enkel het kolenvervoer zou de lijn nog open houden. Tot begin jaren ’80 bleef de toestand ongewijzigd, maar op dat ogenblik verdween ook de goederendienst naar Maaseik en werd de wisselverbinding aan de kant van Eisden volledig verwijderd.
In 1984 verdwenen de reizigersdiensten en werd de goederenverbinding met Maaseik opgedoekt. Het grote seinhuis ‘Blok 19’
werd afgebroken in 1987. Het station bleef nog enige tijd open voor de afgifte van pakjes maar in 1985 stopte ook deze dienst. Het station werd omgevormd tot schuilplaats voor de ploeg van baanwerkers en de wachtplaats werd omgebouwd tot garage.

Tot industrieel erfgoed en toeristische trekpleister

De spoorlijn van As naar Maaseik werd in 1988 opgebroken en later ingericht tot fiets- en wandelpad. Sinds 1989 is de spoorlijn Waterschei-As-Eisden officieel buiten dienst en werd deze lijn voorbehouden voor toeristische exploitatie.
Op dat moment startten een aantal vrijwilligers met de heropbouw van Station As. In 1996 werd het stationsgebouw beschermd als monument, waarna de Gemeente As het pand in 1999 kocht van de NMBS. Sinds 1999 huurt de vzw Kolenspoor deze lijn en hebben zij hier hun thuisbasis voor de uitbating van de toeristische spoorlijn Waterschei-As-Eisden.

<<< TOP >>>